کارت گرافیک 24 گیگابایت انویدیا NVIDIA GeForce RTX 3090 founders Edition

کارت گرافیک تک GPU nVidia GeForce RTX 3090 1700

مگاهرتز 10496 واحد پردازش جریانی

24 گیگابایت است.

GDDR6X 384 بیت

3 اسلات اشغالی

350 وات

پورت نمایشگر 3x HDMI

بعد از مدت‌ها درز کردن شایعات مختلف و گمانه‌زنی‌ها پیرامون کارت‌های گرافیک سری ۳۰۰۰ انویدیا، سرانجام این کارت‌ها رسما معرفی شدند و اطلاعات قطعی و دست اولی را در اختیار ما گذاشتند تا با امکانات و محدود‌ه‌ی تقریبی راندمان این مدل‌ها نسبت به همرده‌های نسل قبلی بیشتر آشنا شویم. این اطلاعات شامل طراحی برد مدار چاپی (PCB) جدید، مصرف توان و مدل‌های تعیین شده برای محصولاتی بود که قرار است در موج اولِ عرضه‌ی نسل آمپر به بازار عرضه شوند. اولین محصولات همان‌طور که حتما در خبرهای قبلی خواندید، شامل GeForce RTX 3080،GeForce RTX 3090 و GeForce RTX 3070 می‌شوند که نمودارهایی مقایسه‌ای هم از راندمان آنها در مقایسه با نسل‌های قبلی نشان داده شد که نگاه کلی و نه آزمایشگاهی به مقوله‌ی راندمانی که باید از مدل‌های مذکور انتظار داشته باشیم را ارائه کردند.

مهم‌ترین موضوع در مورد کارت‌های گرافیک سری آمپر این است که فاصله‌ی ایجاد شده‌ی بین نسلی میان تورینگ و آمپر به گفته‌ی انویدیا، بیشترین میزانی است که تاکنون شاهد بود‌ه‌ایم. در گذشته‌ی نه‌چندان دور، یکی از بهترین ارتقاهای راندمانی را از نسل مکسول به پاسکال (از GTX 980 به GTX 1080) شاهد بودیم و اکنون احتمالا افزایشِ راندمان بیشتری را از مهاجرت از کارت‌های سری RTX 20 به RTX 30 تجربه کنیم.

از نظر ابعاد هم کارت‌های انویدیا بزرگترین اندازه در بین کارت‌های گرافیکِ قبلی شرکت و حتی کارت‌های شرکای تجاری دیگر یا AIB را دارند و در داخل کیس هم ۳ اسلات را برای RTX 3090 و ۲ اسلات را برای RTX 3080 و RTX 3070 اشغال می‌کنند. میزان مصرف توان هم در مجموع افزایش داشته و با وجود استفاده از فناوری ساخت ۸ نانومتری سامسونگ، باز هم به منبع تغذیه قدرتمندتری نسبت به نسل گذشته نیاز داریم. استفاده از یک منبع تغذیه‌ی ٧۵۰ واتی برای مدل‌های RTX 3090 و RTX3080 و منبع تغذیه‌ی ۶۵۰ واتی برای مدل‌ RTX 3070 توسط انویدیا و سازندگانِ دیگر توصیه شده است.

همچنین انویدیا با طراحی خنک کننده‌ی جدید خود ادعا می‌کند که ۵۵ درصد جریان هوای بیشتری را هدایت می‌کند، ۳ برابر نویز کمتری دارد و ۳۰ درصد کارآمدتر از طراحی‌های قبلی است. طبق معمول باید کارت‌های جدید را تحت آزمون قرار داد تا صحت و سقم آمار اعلام شده تایید یا رد شود.

در مورد فن‌های موجود در خنک‌کننده هم دو فن وجود دارد که یک فن در قسمت عقب هوا را از جلوی کارت به سمت بالا می‌کشد و یک فن دیگر هوای گرم شده را از داخل کارت و از شیار پشت کیس به بیرون فشار می‌دهد. این طراحی به این معنی است که هوا در قسمت زیر GPU قرار می‌گیرد و از دو مسیر، یا از پشت کارت خارج می‌شود و یا اگر پردازنده خنک‌کننده‌ی مستقل داشته باشد، به خنک‌‌کننده‌ی CPUدمیده می‌شود. با در نظر گرفتن این تغییر طراحی، ممکن است خنک‌کننده‌های مدار بسته‌ی مایع از این پس کارایی و راندمان بهتری نسبت به خنک‌کننده‌های برجی شکلِ بزرگ داخل کیس داشته باشند، چرا که دمیده شدنِ حرارت کارت گرافیک به برج خنک‌کننده، باعث افزایش دمای محیطی و در نتیجه کاهش راندمان آن خواهد شد.

GeForce RTX 3090

هسته‌ی GPU در این کارتِ غول‌پیکر، از تراشه‌ی GA102 با تعداد ۱۰۴۹۶ واحد گرافیکی (CUDA Cores) تشکیل شده که ۸۲ واحد پردازشی مستقل (SM Units) در GPU را در برمی‌گیرد. همچنین حافظه‌ی گرافیکی این کارت دارای عرض باند ۳۸۴ بیتی و ظرفیت بسیار بالای ۲۴ گیگابایتی است. این میزان حافظه‌ی گرافیکی رکوردی جدید محسوب می‌شود و برای اولین بار است که استفاده از این حجم از حافظه‌ی گرافیکی را در یک کارت گرافیک مخصوص بازی شاهد هستیم.

پهنای باند حافظه به لطف استفاده از GDDR6X برای اولین بار در یک کارت گرافیک گیمینگ، به ۹۳۶ گیگابایت بر ثانیه بالغ خواهد شد، سرعتی که قبل از این تنها در کارت‌های سری تایتان و با استفاده از حافظه‌های HBM/HBM2 دست‌یافتنی بود. در هر حال استفاده از ۲۴ تراشه‌ی یک گیگابایتی روی برد بر خلاف تصور قبلی به واقعیت بدل شد و طراحی مدارات را پیچیده کرد، چرا که تعداد فوق‌العاده‌ی ۲۴ تراشه در پشت و روی این برد برای فرآهم کردن ۲۴ گیگابایت حافظه‌ی GDDR6X نصب می‌شود

هنوز اطلاعات فنی و دیاگرامی رسمی از معماری واحدهای SM در آمپر منتشر نشده، اما بر طبق اعلام انویدیا،تعداد واحدهای سخت‌افزاری RT در معماری آمپر دو برابرِ معماری تورینگ شده و با این پیش‌فرض، راندمان ray tracing یا رهگیری پرتو نیز تا سطح دو برابر بالاتر از نسل قبلی خواهد بود. همچنین تا جایی که مربوط به محاسبات اعشاری است، واحد‌های FP32 در هر SM هم دو برابر افزایش داشته و RTX 3090 قادر است تا ۳۵ ترافلاپس محاسبات مبتنی بر FP32 را عرضه کند که در مقایسه با RTX 2080 Ti حدود ۲.۶ برابر بیشتر است و با استانداردهای فعلی هم رقمی بسیار شگفت‌انگیز و فوق‌العاده است.

کارت Founders Edition جدید ساخت انویدیا برای تامینِ توان مورد نیاز، به کانکتور جدید ۱۲ پینی مجهز شده است، اما کارت‌های سفارشی ساخت برند‌های دیگر با ۲ یا ۳ کانکتور ۸ پینی مشاهده شده‌اند و از کانکتور ۱۲ پینی استفاده نکرده‌اند. این موضوع نشان می‌دهد که مصرف توان در کارت‌های پرچمدار جدید افزایش یافته، اما راهکارهای متفاوتی برای تامین این توانِ اضافه شده از سوی شرکت‌های مختلف اتخاذ شده است. همچنین برخی سازندگان مثل ایسوس هم ترجیح می‌دهند به جای تامین توان ۷۵ واتی از اسلات PCI Express، تمام توان مورد نیاز کارت را مستقیما از طریق کابل‌های برق PCIe و منبع تغذیه تامین کنند.

قیمت این کارت هم ۱۴۹۹ دلار تعیین شده که بسیار بالاتر از استاندارد کارت‌های اختصاصی گیمینگ در بازار تجاری است و آن را در رده‌ی کارت‌های گران‌قیمت تایتان قرار می‌دهد. مشخصا این کارت پیش از هر اولویت دیگری، برای کسب عنوان قهرمانی و حفظ جایگاه برتر در رقابت با محصول رده بالای AMD با معماری RDNA 2 در آینده‌ای نزدیک هدفگذاری شده و لزوما برای استفاده‌ی گیمرهای حرفه‌ای و رفع نیازِ کنونی آنها در نظر گرفته نشده است.